Borsalar organize yapılardır. Yani tüm yatırımcılara açıktır ve kurallar tüm yatırımcılar için eşit olduğu kadar aracılar için de eşittir. Oysa tezgah üstü piyasa (over the counter ) piyasalarda ise kurallar sabit olmadığı gibi kişiden kişiye ve kurumdan kuruma değişiklik gösterebilir. ilindiği gibi Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası, organize bir borsadır ve kurallar standarttır.

Borsalar kurulması kolay yaşatılması zor olan piyasalardır. Zira yaşatılmaları, geliştirilebilmeleri için; genel kabul görmelerine ve organize olmayan piyasalara göre avantajlı olmaları gerekmektedir. VOB ilk işleme açıldığı tarih olan 4 Şubat 2005’ten itibaren 2006 yılı sonuna kadar elde edilecek alım satım kazancı stopaja konu teşkil etmemekteydi. Bu durum İMKB için 10 yıldan fazla bir süre uygulanmıştır. Ancak Ocak 2007’nin ilk iş gününden itibaren kanuni düzenleme yapılmadığı ya da yapılacağına dair hükümet tarafından bir açıklama gelmediği takdirde, hisse senetlerinde olduğu gibi alım satım gelirleri stopaja konu edilecektir.

Yeni bir piyasanın olgunlaşması ve daha da ilgi uyandırması için bir süre daha vergiden istisna tutulması daha doğru olacağı kanaatindeyim. Zira her şeyden önce organize piyasalar şeffaf oldukları için, bu piyasalarda geçen fiyatlar tüm sektörler tarafından takip edilip, geleceğe dair fiyat keşfi yapmak adına önemli bir görevi de üstlenmişlerdir. Tabii ki bir vadeli işlem borsasının geleceğe dair daha doğru fiyat bilgisi verebilmesi, o borsanın derinliğinin ve katılımcı sayısının yüksekliği ile doğru orantılıdır. Etkin piyasalar hipotezine göre; etkin fiyatın bulunabilmesi, o fiyata katılımın yüksek olmasına bağlıdır. Yani; bir nesneyi bir kişi satıyor ve bir kişi alıyor ise buradan çıkan fiyat o nesnenin piyasa fiyatı olamaz. Ancak o nesnenin fiyatının oluşmasına yüzlerce hatta milyonlarca kişi katılım gösteriyor ve çıkan fiyat tüm bu katılımcıların üzerinde uzlaştığı fiyatsa; etkin fiyat oluşmuş kabul edilir.

VOB ilk açıldığı günlerde o kadar az işlem oluyordu ki geleceği bu fiyatlarla tespit etmek tamamen hayal görmek olurdu. Oysa VOB’a gelen katılımcı sayısının her geçen gün artmasıyla piyasa şartları oluşmaya ve geleceğe dair fiyat keşfi oluşmaya başlamıştır. Bu gelişimin hızlanmaya başladığı bu dönemde vergisel yapı değişikliği sıkıntı yaratabildiği gibi şeffaflığın kaybına neden olabilecektir. Çünkü, mevcut işlevi, bankalar tezgah üstü tabir edilen ve organize bir piyasa gibi olmayan, kendi bünyeleri içerisinde yatırımcılara sunmaya devam edebilirler. Fakat tezgah üstü piyasa fiyatları, şeffaf olmadığından geleceği göremediğimiz gibi yeni kurulan bir borsanın da gelişme sürecini önemli ölçüde baltalamış oluruz.

Kaynak : Forum Gazetesi