Borsalar Sallandı

Geçen hafta Türkiye’nin notunu iki kademe birden artıran Fitch’in Yunanistan’ın notunu A-’den BBB+’ya düşürmesi borsaları sarstı. Atina Borsası yüzde 6 değer kaybederken Avrupa borsalarında kayıplar yüzde 2’ye dayandı. İMKB yüzde 0.65 gerilerken dolar 1.51 TL’ye tırmandı.

Dubai şokunu atlatmaya çalışan borsaları şimdi de borçlu büyük ekonomilere yönelik kaygılar vurmaya başladı. Geçtiğimiz hafta Türkiye’nin kredi notunu iki kademe birden artıran kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Yunanistan’ın A- olan kredi notunu BBB+ seviyesine düşürdü. Böylece Yunanistan’ın kredi notu 10 yıl aradan sonra ilk kez “A” seviyesinin altına geriledi. Atina’da hisse senetleri güne önceki gün gelen S&P’nin Yunanistan’ın kredi notlarını negatif izlemeye aldığı haberinin etkisi ile düşüşle başlamıştı. Fitch’ten gelen not indirimi haberiyle Atina Borsası’nda kayıp yüzde 6’yı aştı.

Yunanistan’a yönelik artan kaygılar tüm dünya borsalarını salladı. Avrupa borsalarında yüzde 2’ye varan kayıplar yaşanırken Wall Street de güne yüzde 1’lik düşüşle başladı. Sanayi üretiminde yaşanan sürpriz artışla güne yükselişle başlayan İMKB de yurtdışındaki çalkantıdan nasibini aldı. İlk seansı yüzde 1.7’lik yükselişle tamamlayan İMKB, ikinci seansta gelen satışların etkisiyle günü yüzde 0.65’lik kayıpla 49.591 puandan tamamladı.

Dolar 1.51 TL’ye çıktı

59 milyar dolarlık borcunun ertelenmesini isteyen ve 26 milyar dolarlık borcun yeniden yapılandırılması için bankalarla görüşme halinde olan Dubai World, piyasaları olumsuz etkilemeye devam ediyor. Dubai World’e bağlı şirketlerden Nakheel’in karşı karşıya olduğu zararların etkisiyle özellikle bu şirketlere kredi veren Avrupalı bankaların hisselerinde düşüşler yaşanıyor. Moody’s, Dubai Hükümeti bağlantılı 6 kuruluşun notunu düşürdü. Karara gerekçe olarak şirketlerin Dubai Hükümeti’nin desteğinden yoksun olmaları gösterildi. Buna göre, DP World, Dubai Electricity&Water Authority, Jebel Ali Free Zone, Dubai Holding Commercial Operations Group, Emaar Properties ve DIFC Investments’ın notları düşürüldü. Tüm şirketlerin notları ayrıca negatif izlemede bırakıldı.

ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Ben Bernanke’nin “Ekonomide durgunluk ve düşük enflasyon faizleri düşük tutacak” açıklaması sabah saatlerinde doların değer kaybetmesine neden olmuştu.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Jean Claude Trichet’nin Avrupa’da bankaların 2010’da yeni zararlar yazabileceklerini söylemesi ve Yunanistan’ın notunun kırılması bu sefer euronun dolar karşısında değer kaybetmesine neden oldu. 1.4867’ye kadar çıkan euro/dolar paritesi 1.4750’ye indi. Türkiye’de de dolar 1.51 TL’ye çıktı. Dolar önceki gün 1.4970 TL’den kapanmıştı.

ABD 2013’te AAA notunu kaybedebilir

Kredi derecelendirme kuruluşları dün tam anlamıyla gündeme damgasını vurdu. Moody’s’in, ABD ve İngiltere’nin “AAA” olan kredi notlarına yönelik tehditlerden kaçınmak için artan bütçe açıklarının azaltabileceklerini göstermeleri gerektiğini açıklaması da piyasalarda moralleri iyice bozdu.

Moody’s’in kötümser senaryosuna göre, ekonomik büyümenin cansız olması, faizlerin artması ve hükümetin açıkları azaltamaması halinde ABD, 2013 yılında “AAA” olan notunu kaybedecek.

Fitch tarafından hazırlanan Baltık ülkeleri raporunda da, Letonya ve Litvanya’nın notlarının Estonya’nın notlarına oranla daha fazla riskte bulunduğu belirtildi. Kuruluşun değerlendirmesinde “Baltık ülkelerinin notları resesyondan gelen baskılar, politik riskler, banka varlık kalitelerinde yaşanan kötüleşme Litvanya’da devalüasyon ihtimali ile baskı altına bulunmaya devam ediyor” denildi.

Tatlı Cadı hâlâ kötümser

Krizi önceden tahmin ederek adını duyuran ünlü analist Meredith Whitney, piyasalar için toplamda kötümser olmaya devam ettiğini çünkü tüketiciler üzerindeki baskıların azalmadığını söyledi. Sermaye piyasalarındaki akışı sağlayan hükümetin kurşununun bittiği yorumunda bulunan Whitney, “Orta-düşük gelirli tüketicilerden talep yok, çünkü bu kişilere yönelik krediler ortada yok. ABD’de birçok eyalet büyük finansal zorluklarla karşı karşıya. Mortgage faizleri kayda değer oranda yükselecek. Kredi kayıplarının kayda değer şekilde artmasını bekliyorum” dedi.

Yunanistan’ın kamu finansmanı endişe yaratıyor

Fitch, Yunanistan’ın notunun düşürmesine neden olarak ülkenin kamu finansmanının orta vadeli görünümüne yönelik endişeleri gösterdi. Fitch, mali kuruluşların zayıf görünümünün ve Yunanistan’ın politika çatısına bağlı olarak kamu finansmanı görünümünün dengeli ve sürdürülebilir ekonomik büyüme için görünümde belirsizliği artırdığını ifade etti. Fitch, Yunanistan’ın kamu borç stoğunun GSYH’ya oranının dengelenmeden önce yüzde 130’a yükseleceğini tahmin ediyor. Kamu borç yükünün GSYH’ya oranının 2019’da yüzde 120 ve 2011’de yüzde 125 olacağını öngörüyor. Fitch ayrıca Yunan Hükümeti’nin mali açıkları 2010’da GSYH’nın yüzde 9.1’inden yüzde 3.6’sına indirme hedefinin ulaşılabilir olduğuna inandığını da vurguladı.

Kaynak : Gazetevatan 09.12.2009